‘Actie Boenen bij de Boeren is hartverwarmend’

Gemeenten in de Gelderse Vallei en de regionale LTO-afdeling zijn een schoonmaakactie gestart. Vrijwilligers gaan aan de slag in de stallen van pluimveehouders die zijn getroffen door de fipronil-affaire. Oud-pluimveehouder Jan Brok is coördinator van Boenen bij de Boeren. “Opeens is er weer sprake van solidariteit.”

De spanning in de gezinnen van de gedupeerde pluimveehouders loopt op. Maandenlang geen eiergeld en dan nog steeds geen antwoord op de vraag: wanneer is de stal eindelijk vrij van fipronil? Jan Brok snapt de onmacht, woede, het verdriet. Er zit vooralsnog niets anders op dan strooisel en mest afvoeren, eieren vernietigen en reinigen. Week in, week uit. Om moedeloos van te worden.

De voormalige pluimvee- en varkenshouder uit het Overijsselse Enter – hij was ook lang bestuurder bij de NVV en NVP – is inmiddels adviseur. De dag nadat de fipronil-besmetting werd ontdekt, hing de eerste pluimveehouder bij Brok aan de telefoon. Zijn bedrijf was geblokkeerd, welke actie moest hij ondernemen? Help me alsjeblieft!

Netwerk
Brok (61) omschrijft zichzelf als luisterend oor voor de gedupeerde boeren. Maar hij is meer dan dat. Hij geeft advies over de stappen die moeten worden gezet. Als het nodig is, neemt hij contact op met de voerleverancier, geeft hij een oordeel over de analyses van de verontreiniging, schrijft hij desnoods een bezwaarschrift. “Mensen zijn soms in paniek, weten niet meer wat te doen. Ik ken de sector vanuit mijn ervaring als pluimveehouder en boerenbestuurder. Als betrokken buitenstaander kan ik overzicht bieden, oplossingen aanreiken en mijn netwerk inschakelen.”

Sinds een week is Brok ook coördinator van de schoonmaak- en opruimactie Boenen bij de Boeren. Gemeenten in de Gelderse Vallei en de LTO-afdeling in het gebied hebben deze actie opgezet. Het is de bedoeling om vrijwilligers te mobiliseren die vervolgens helpen bij het ruimen en reinigen van verontreinigde stallen. Brok koppelt de vrijwilligers aan de boeren. Hij spreekt over een hartverwarmende actie. De pluimveehouders voelen zich gesteund. In de lokale kranten staan lovende artikelen.

Elke dag meer vrijwilligers
Een dag na de lancering van de website www.boenenbijdeboeren.nl hadden zich al zeventig mensen gemeld. Elke dag komen er meer binnen. Een scoutinggroep, voetbalelftal, bedrijven die aanbieden om gezamenlijk stallen schoon te maken op hun jaarlijkse personeelsdag. Er zitten ook boeren uit andere sectoren tussen. “Boeren kunnen zich donders goed voorstellen wat het betekent als je deze ellende over je heen krijgt. Zij willen hun collega’s helpen. Dat is echte solidariteit, mooi om mee te maken.”

Volgens een strak hygiëneprotocol
Brok benadrukt dat er goed over de actie is nagedacht. “De vrijwilligers krijgen overalls en haarnetjes, ze volgen bij hun werkzaamheden strak het hygiëneprotocol, ze zijn door ons verzekerd. En wie geen dode kippen wil afvoeren, hoeft dat niet te doen. Vrijwilligers moet je koesteren, anders ben je ze zo weer kwijt.”

Ook een aantal pluimveehouders heeft zich inmiddels gemeld. Ze moeten wel een drempel over, zegt Brok. Want wie haal je in huis? En doen ze precies wat ze moeten doen? “Ik verwacht de komende weken dat meer boeren een beroep doen op vrijwilligers. Tot nu toe redden de meesten het met familieleden, vrienden en kennissen. Maar op een gegeven moment houdt dat op.”

Geblokkeerde bedrijven
In de Gelderse Vallei gaat het om zo’n tachtig geblokkeerde bedrijven. Mondjesmaat worden bedrijven vrijgegeven. Gemiddeld duurt het zeven tot acht maanden na de besmetting voordat een stal echt schoon is. Brok gaat ervan uit dat in december de laatste bedrijven weer eieren kunnen leveren.

Financiële problemen
Gaan al die bedrijven het financieel redden? Brok twijfelt. “Dat ligt aan de opstelling van de banken en voerleveranciers. Ik hoop dat ze zich coulant opstellen. Over pluimveebedrijven die in het verleden altijd netjes aan hun verplichtingen hebben voldaan, ben ik optimistisch. Maar dat geldt niet voor allemaal. Ik probeer in die gevallen naar een oplossing te zoeken.”

Bron: Boerderij.nl, 21 oktober 2017

Vrijwilligers boenen bij getroffen kippenboer

Biologische kippenboer Jaap van Deelen uit De Glind krijgt hulp van vrijwilligers van Boenen bij de Boeren om zijn stal fipronilvrij te maken. ,,Geweldig, dat mensen die mij niet kennen, me belangeloos komen helpen.”

In één van de twee schuren van Van Deelen hangt de allesdoordringende geur van kippenmest. Vanochtend lag er nog een laag van tien centimeter, maar nu, halverwege de middag, scheppen drie vrijwilligers van Boenen bij de Boeren de laatste restjes weg. De komende dagen wordt de stal schoongespoten.

Vrijwilligster Ellen van de Weerd (overall, kaplaarzen) is moe, maar voldaan. ,,Ik ben blij dat ik vandaag mijn handen uit de mouwen heb kunnen steken”, zegt ze, terwijl ze een vlieg van zich afslaat. ,,Van de stank moet je je niet te veel aantrekken. Knop om en gáán. Dat is de Barneveldse mentaliteit.”

Ze werkt twee dagen per week als medewerker op een pluimveebedrijf dat werd getroffen door de fipronilaffaire, maar inmiddels schoon is verklaard.. ,,Het is vreselijk om te zien hoeveel impact deze crisis heeft op boeren en hun gezinnen. Ik vind het onrechtvaardig dat de boeren de schuld krijgen. Zij kunnen hier niks aan doen. Daarom wil ik concreet actie ondernemen. Ik heb me gisteren aangemeld voor Boenen bij de Boeren en mocht vandaag meteen aan de slag.”

Boenen bij de Boeren is een vorige week op touw gezette actie waarbij vrijwilligers pluimveehouders kunnen helpen bij het schoonmaken van stallen of het vernietigen van eieren. Van Deelen is erg blij met zijn vrijwilligers. ,,Dit geeft mij het gevoel: ik sta er niet alleen voor. En dat duwtje in de rug heb ik na drie maanden ploeteren hard nodig.”

Achtste poging
Van Deelen is eigenaar van één van de ruim 361 getroffen pluimveehouders, van wie er pas 58 fipronilvrij zijn. Hij is bezig met de achtste poging om zijn stal schoon te krijgen, al weet eigenlijk niemand precies wat de beste methode is. In het begin kregen hij en andere getroffenen het advies om alleen waterperoxide te gebruiken. Later volgden nieuwe instructies. Deze keer gebruikt hij behalve waterperoxide ook soda om zijn stal te reinigen.

Fipronil blijkt veel hardnekkiger dan aanvankelijk werd gedacht. ,,Het middel gaat overal in en op zitten”, zegt Van Deelen. ,,De kippen verspreiden de fipronil in alle hoeken en gaten van de schuur. Het middel zit ook in mest en daar eten kippen soms van. Zelfs kippenveren zijn besmet. Schoonmaken van de schuur is dus niet eenvoudig.”

Van Deelen moest tot zijn spijt 12.000 kippen laten ruimen, omdat het fipronilpercentage in hun lijf nauwelijks afnam. Hij heeft nog 11.000 besmette kippen over. De komende weken zal uit testen blijken of de fipronilwaarde in de eieren genoeg is afgenomen om ze weer te mogen verkopen.

De voorlopige schade, gederfde inkomsten incluis, gaat richting de drie ton. ,,Leuk is anders, maar ik ben positief ingesteld. Ik hoop dat we snel schoon worden verklaard en dat het goed komt met het bedrijf. Aan de betrokkenheid van de vrijwilligers zal het in elk geval niet liggen.”

Bron: AD Amersfoort, 23 oktober 2017

Column: Waarom vrijwilligers de boerenstallen boenen

Een omelet van dertig ton staat op het erf van Marja en Wim te garen in de herfstzon. Een zeecontainer eierstruif, klaar voor destructie. Kun je beginnen over voedselschaarste in de wereld, zegt Wim, maar laat maar. Beter beginnen we over de dertig vrijwilligers, ‘ze bleven maar komen, overal vandaan!’ die Marja en Wim helpen met het ruimen van de eieren.  Lees verder >>

Deze column is verschenen in De Volkskrant van dinsdag 17 oktober 2017.